Als je goed kijkt, zie je meer

Het gaat in verandertrajecten soms al mis bij de observatie, waar de verandercoach een verkeerd beeld vormt van de situatie, problemen mist, of problemen ziet die er niet zijn. Yogi Berra zei al, “you can observe a lot by just watching“. Maar dat blijkt in de praktijk niet altijd even eenvoudig. 

Mensen kijken graag. Of het nu foto’s zijn van een vakantie, een leuke serie op TV, een voorstelling in het theater of een optreden van een band in je favoriete popzaal, we vinden het leuk om dingen te zien. Maar kijken naar organisaties, en naar de mensen die er werken vinden we vaak lastig. Het geeft soms een gevoel van “aapjes kijken”, een inbreuk in de “privacy” van teams en mensen. Terwijl het juist heel belangrijk is om bij een verandering eerst een goed beeld te vormen wat de huidige situatie is. Dat is helpt zowel de verandercoach als het team waar de verandering gaat gebeuren om een goede aanpak van de verandering te kiezen, en voort te bouwen op goede dingen die er al zijn en de sterktes van het team te benutten bij de verandering.

Vanaf nu gaan we iteratief software ontwikkelen

Een voorbeeld wat ik zelf heb meegemaakt was de invoering van RUP als proces framework, waarbij ook mijn projectteam moest veranderen. “Met RUP gaan we iteratief software ontwikkelen, en dat gaat veel sneller”, was de stelling van de verandercaoch, “het moet anders”. Wat de verandercoach niet wilde(?) of kon(?) zien was dat we allang iteratief werkten. Weliswaar niet met allerlei documenten en plannen, maar iedere iteratie werd wel met de klant besproken en getoond (ja, misschien waren we al wel agile!). De overhead aan documenten die we volgens RUP moesten gaan maken ging ten koste van het contact met klant, die er net als het team ook niet blij van werd. Uiteindelijk is het na lang praten met de verandercoach allemaal nog goed gekomen, maar we hebben onderweg veel tijd, geld, en goodwill bij de klant verloren. Dat had niet gehoeven.

In de evaluatie werd duidelijk dat de verandercoach zo gefocust was op het nieuwe en geweldige van de iteraties in RUP, dat hij zich niet voor kon stellen dat zoiets al gedaan werd door het team. Hij had diverse teamleden gevraagd om documenten, en toen die er niet waren de conclusie getrokken dat ze niet iteratief werkte.  Hoe hadden we het kunnen voorkomen? Door ook te kijken hoe het team werkte in de praktijk, en hoe het afspraken maakte met de klant. Bijvoorbeeld door deel te nemen aan het teamoverleg, of door te praten met de klant en te vragen op welke manier hij afspraken maakt met het team over (deel)leveringen. Door te kijken naar wat mensen day to day werkelijk doen, en niet alleen naar het proces en de documenten. You can observe a lot by just watching!

Leren kijken naar mensen

Heb jij ervaringen waarbij een verandercoach geen goed beeld vormt als hij met een verandering begint. Heb je zelf ook wel eens zaken gemist of niet goed gezien? Deel je ervaringen op deze website, daar kunnen we allemaal van leren!

Opmerking: Dit artikel is eerder gepubliceerd op veranderproject.nl, een initiatief van Nico Bakker, André HeijstekBen Linders en Michel Verweij voor het delen van kennis en ervaring over projectmatig én mensgericht veranderen.

Share this Experience
  • 15
    Shares

Ben Linders

I help organizations with effective software development and management practices. Active member of several networks on Agile, Lean and Quality, and a frequent speaker and writer.

This Post Has 3 Comments

  1. Dag Ben,
    Ik heb gemerkt dat ik pas sinds enige tijd echt patronen in gesprekken kan herkennen. En dus zie dat er herhaling is van zetten, steeds dezelfde zaken op tafel komen. Door juist niet te letten op de inhoud, maar op de stappen die mensen zetten. Dat biedt veel nieuwe handvaten om bijv. patronen te doorbreken. Ik schrijf telkens van bepaalde situaties de stappen op bijvoorbeeld: A; praat, B luistert, A; herhaalt, B: haakt af, A;gaat weer door B: zegt Ja, A; sluit af en B; gaat door met waar hij gebleven is.
    Achteraf vraag ik A en B apart: wat was het doel van het gesprek? Vond je het lekker lopen? En wat gaat er nu gebeuren?
    Mooie en vooral ook tegenstrijdige antwoorden hoor ik vaak. Wat aanleiding geeft tot een vervolg/interventie. 

    1. Beste Eveline,

      Eenvoudige en tegelijk krachtige aanpak, dank dat je het met ons deelt!

      Mijn ervaring is dat mensen zich vaak niet bewust zijn van zulke patronen, als je ze zichtbaar en bespreekbaar maakt kan het de onderlinge communicatie, en daarmee de samenwerking en effectiviteit van teams flink verbeteren!

      Ben Linders

    2. Beste Eveline,

      Dank voor het delen van je ervaringen met patronen in gesprekken. Ik herken het, en ook dat de deelnemers in een gesprek zich vaak niet bewust zijn dat het gebeurd.

      Feedback helpt om het voor hun inzichtelijk te maken. M.n. met Agile teams geef ik vaak direct na een bepaalde sessie (zoals een stand-up, planning game, sprint review of retrospective) feedback naar alle betrokkenen. Doordat ze de voorbeelden herkennen (het is nog vers) helpt het hun om zaken anders aan te pakken, en daarmee continue te verbeteren.

      Ben Linders

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

×
×

Cart